Nợ công Hoa Kỳ vượt 30 nghìn tỷ đô la lần đầu tiên

05/12/2025
Spread the love

Tổng nợ công do Bộ Tài chính Hoa Kỳ trực tiếp phát hành đã lần đầu tiên vượt mốc 30 nghìn tỷ USD, đánh dấu một cột mốc mới trong lịch sử tài chính nước này và gấp hơn hai lần quy mô của năm 2018. Báo cáo công bố hôm thứ Năm cho thấy tính đến tháng 11, tổng giá trị hóa đơn kho bạc, trái phiếu và công trái chưa thanh toán của chính phủ liên bang đã đạt 30,2 nghìn tỷ USD. Đây là bộ phận lớn nhất trong tổng nợ liên bang — con số hiện ở mức 38,4 nghìn tỷ USD, bao gồm cả nghĩa vụ với các quỹ ủy thác An sinh Xã hội và những người nắm giữ trái phiếu tiết kiệm.

Theo Hiệp hội Ngành Chứng khoán và Thị trường Tài chính (SIFMA), chỉ riêng trong năm 2020, chính phủ Hoa Kỳ đã phải huy động tới 4,3 nghìn tỷ USD bằng việc phát hành các loại chứng khoán nợ trên, trong bối cảnh thâm hụt ngân sách năm đó tăng vọt lên hơn 3 nghìn tỷ USD do tác động của đại dịch và các gói cứu trợ kinh tế quy mô lớn. Mặc dù thâm hụt ngân sách đã có xu hướng giảm dần trong những năm gần đây và dự kiến còn khoảng 1,78 nghìn tỷ USD vào năm tài chính 2025, nhưng gánh nặng chi phí trả lãi lại ngày càng leo thang.

Riêng khoản thanh toán lãi suất trong năm nay đã lên tới 1,2 nghìn tỷ USD, trở thành một trong những khoản chi lớn nhất của chính phủ liên bang và là yếu tố gây áp lực mạnh lên ngân sách. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng tốc độ tăng trưởng của nợ công đang vượt xa tốc độ tăng của doanh thu liên bang, khiến tình thế ngày càng khó kiểm soát.

Jason Williams, chiến lược gia lãi suất tại Citigroup, đã chỉ ra rằng vấn đề cốt lõi nằm ở sự mất cân đối ngày càng lớn giữa thu ngân sách và chi phí lãi suất. Ông cho biết ngay cả trong điều kiện lý tưởng, khi doanh thu từ thuế quan có thể đạt mức 300–400 tỷ USD, con số này cũng không đủ để bù đắp khoản lãi phải trả cho khối nợ khổng lồ hiện tại. Williams ví tình cảnh của chính phủ Mỹ giống như “mắc kẹt trong cát lún”: thuế quan và các nguồn thu khác có thể làm chậm tốc độ chìm, nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn việc nợ tiếp tục phình to khi lãi suất duy trì ở mức cao.

Sự gia tăng nợ liên bang đang trở thành chủ đề nóng trong giới hoạch định chính sách, bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến ổn định tài chính quốc gia mà còn tác động đến dòng tiền toàn cầu, lãi suất trái phiếu, sức mạnh đồng USD và môi trường đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang (Fed) giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài để kiềm chế lạm phát, chi phí vay mượn của chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục bị đẩy lên, khiến triển vọng cân bằng ngân sách trở nên xa vời.

Các chuyên gia dự báo rằng trừ khi có những biện pháp mạnh mẽ nhằm cải cách chi tiêu hoặc tạo ra nguồn thu lớn hơn, nợ liên bang của Hoa Kỳ có thể tiếp tục tăng với tốc độ nhanh trong các năm tới. Điều này đặt ra thách thức lớn cho chính phủ trong việc duy trì vị thế tín dụng, đảm bảo khả năng thanh toán và kiểm soát rủi ro tài khóa trong dài hạn.