Elon Musk không chỉ muốn X (trước đây là Twitter) trở thành nền tảng mạng xã hội đơn thuần. Ông đang nhắm đến một mục tiêu tham vọng hơn: biến X thành một hệ thống tài chính toàn diện, nơi người dùng có thể thực hiện mọi giao dịch tài chính mà không cần đến ngân hàng hay ứng dụng bên thứ ba.
Tầm nhìn của Elon Musk về X
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Elon Musk đã khẳng định rằng việc đổi tên từ Twitter sang X không chỉ là một cuộc tái cấu trúc thương hiệu mà còn là bước khởi đầu của một dự án lớn hơn nhiều. Ông tuyên bố:
“Một hệ thống liên lạc toàn diện và khả năng xử lý toàn bộ thế giới tài chính của bạn.”
Theo Musk, X sẽ trở thành cơ sở dữ liệu tiền tệ hiệu quả nhất từng được xây dựng, với khả năng xử lý giao dịch theo thời gian thực, tỷ lệ gian lận thấp và quy mô khổng lồ. Ông thậm chí còn đưa ra dự đoán táo bạo rằng:
“Tôi không biết, có thể chiếm một nửa hệ thống tài chính toàn cầu. Hoặc một con số rất lớn. Tôi không chắc con số là bao nhiêu, nhưng sẽ rất lớn. Đây sẽ là tổ chức tài chính lớn nhất từ trước đến nay.”
Tham vọng cạnh tranh với WeChat và những thất bại trong quá khứ
Musk đang hướng X theo mô hình WeChat của Trung Quốc – ứng dụng đa chức năng được hơn một tỷ người sử dụng để nhắn tin, mua sắm, chuyển tiền, thanh toán hóa đơn và thậm chí vay mượn tài chính.
Tuy nhiên, lịch sử đã chứng minh rằng không phải cứ có nguồn lực là có thể thành công trong lĩnh vực này. Những gã khổng lồ công nghệ khác như Facebook, Google, Amazon và Microsoft đều đã từng thử triển khai các dự án tài chính nhưng cuối cùng đều thất bại:
- Facebook với dự án Libra – một hệ thống thanh toán xuyên biên giới – đã bị giết chết bởi các cơ quan quản lý và sự thờ ơ của người dùng.
- Google từng hợp tác với 11 ngân hàng để phát triển một công cụ tài chính nhưng không bao giờ được ra mắt.
- Amazon từng đàm phán với JPMorgan Chase để xây dựng tài khoản ngân hàng riêng nhưng dự án bị hủy bỏ.
- Microsoft hợp tác với BlackRock để triển khai kế hoạch hưu trí nhưng cuối cùng cũng biến mất.
Chỉ có Apple phần nào thành công với Apple Card (ra mắt năm 2019 cùng Goldman Sachs), nhưng ngay cả sản phẩm này cũng đang gặp khó khăn khi Goldman Sachs muốn rút lui vì không đem lại lợi nhuận.
X đang gặp rắc rối với SEC
Bên cạnh những tham vọng tài chính, Musk cũng đang đối mặt với những thách thức pháp lý. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vừa kiện Musk vì không công bố kịp thời việc mua cổ phần Twitter vào năm 2022. Theo quy định, Musk phải báo cáo khi sở hữu hơn 5% cổ phần của Twitter trong vòng 10 ngày, nhưng ông đã trì hoãn, giúp ông tiết kiệm ít nhất 150 triệu USD khi mua thêm cổ phiếu.
SEC đã đệ đơn kiện lên tòa án Washington, D.C., yêu cầu Musk phản hồi trước ngày 4/4. Ông có thể phản bác hoặc yêu cầu bác bỏ vụ kiện. Đây không phải lần đầu tiên Musk đối đầu với SEC – trước đây, ông đã từng bị phạt 20 triệu USD và phải từ chức chủ tịch hội đồng quản trị Tesla vì các cáo buộc gian lận dân sự.
X huy động vốn, phục hồi định giá và tăng trưởng lợi nhuận
Bất chấp những thách thức pháp lý, X vẫn thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư. Theo Bloomberg, nền tảng này đã huy động gần 1 tỷ USD, đưa định giá công ty lên 32 tỷ USD. Mặc dù vẫn thấp hơn con số 44 tỷ USD mà Musk đã bỏ ra để mua Twitter, nhưng đây là sự phục hồi mạnh mẽ so với mức dưới 10 tỷ USD mà Fidelity từng định giá vào tháng 9/2023.
Financial Times cũng báo cáo rằng X đạt 1,2 tỷ USD lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao và khấu trừ (EBITDA) trong năm 2024 – con số tương đương với thời kỳ trước khi Musk mua lại. Mặc dù doanh thu quảng cáo giảm và lượng người dùng sụt giảm, nhưng bằng cách nào đó, lợi nhuận vẫn được duy trì.
Một điểm đáng chú ý là Musk không chỉ kêu gọi vốn từ bên ngoài mà còn tự bỏ tiền túi để hỗ trợ vòng huy động này.
Musk, chính trị và ảnh hưởng đến SEC
Song song với việc điều hành X, Musk cũng đang trở thành một nhân vật quan trọng trong chính trường Mỹ. Ông công khai ủng hộ Donald Trump và các chính trị gia Đảng Cộng hòa, đồng thời đã chi 290 triệu USD để hỗ trợ chiến dịch tái tranh cử của Trump.
Đáng chú ý, chính quyền Trump gần đây đã cắt giảm ngân sách và nhân sự của SEC. Nhân viên SEC được đề nghị khoản trợ cấp 50.000 USD để tự nguyện rời đi hoặc nghỉ hưu trước ngày 21/3 – thời điểm trùng khớp với ngày SEC khởi kiện Musk.
Bên cạnh đó, Trump cũng đã thay đổi một quy tắc quan trọng của SEC. Trước đây, giám đốc thực thi của SEC có thể tự ban hành lệnh điều tra, nhưng giờ đây, mọi cuộc điều tra chính thức đều phải được ủy ban bỏ phiếu thông qua, khiến tiến trình xử lý các vụ kiện như của Musk bị chậm lại.
Dù X đang hồi phục mạnh mẽ và tiếp tục mở rộng tham vọng tài chính, Elon Musk vẫn phải đối mặt với hàng loạt thách thức từ pháp lý, chính trị đến các bài học thất bại của những công ty đi trước. Liệu Musk có thể biến X thành trung tâm tài chính toàn cầu như ông mong muốn, hay đây sẽ chỉ là một dự án đầy tham vọng nhưng không thực tế? Thời gian sẽ trả lời.