Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos, bà Vera Songwe, cựu Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc và hiện là Chủ tịch Liquidity and Sustainability Facility, đã đưa ra một nhận định đáng chú ý: stablecoin đang ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn so với các hình thức viện trợ truyền thống trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế tại châu Phi. Theo phân tích được NS3.AI tổng hợp, quan điểm này phản ánh một sự thay đổi sâu sắc trong cách dòng tiền quốc tế tiếp cận các nền kinh tế đang phát triển.
Trong nhiều thập kỷ, viện trợ quốc tế được xem là trụ cột hỗ trợ châu Phi, đặc biệt trong các lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, y tế và giáo dục. Tuy nhiên, Songwe cho rằng mô hình này bộc lộ nhiều hạn chế: quy trình giải ngân chậm chạp, chi phí quản lý cao và phụ thuộc nặng nề vào các trung gian tài chính cũng như điều kiện chính trị. Trong bối cảnh đó, stablecoin – các loại tiền điện tử được neo giá vào đồng tiền pháp định như USD hoặc EUR – đang nổi lên như một công cụ tài chính linh hoạt và hiệu quả hơn.
Một trong những lợi thế lớn nhất của stablecoin, theo Songwe, là khả năng chuyển tiền xuyên biên giới với chi phí thấp và tốc độ gần như tức thì. Trước đây, người dân châu Phi khi nhận kiều hối hoặc thanh toán quốc tế thường phải chịu mức phí rất cao, có thể lên tới 8–12%, kèm theo thời gian chờ đợi kéo dài nhiều ngày. Stablecoin, nhờ hoạt động trên nền tảng blockchain, giúp loại bỏ nhiều tầng trung gian, từ đó giảm đáng kể chi phí và rút ngắn thời gian giao dịch xuống chỉ còn vài phút.
Không chỉ dừng lại ở vấn đề kiều hối, stablecoin còn được đánh giá là công cụ thúc đẩy bao trùm tài chính. Tại nhiều quốc gia châu Phi, tỷ lệ người dân không có tài khoản ngân hàng vẫn ở mức cao, trong khi tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh lại tăng nhanh. Điều này tạo điều kiện để các ví điện tử và ứng dụng blockchain trở thành “cánh cửa tài chính” mới cho hàng triệu người, giúp họ tiếp cận thanh toán số, tiết kiệm và thậm chí là tín dụng vi mô mà không cần hệ thống ngân hàng truyền thống.
Songwe nhấn mạnh rằng, khác với viện trợ, stablecoin không mang tính “xin – cho”, mà tạo ra dòng chảy kinh tế hai chiều. Doanh nghiệp nhỏ có thể thanh toán quốc tế, người lao động nhận lương từ nước ngoài, và các startup công nghệ có thể gọi vốn toàn cầu dễ dàng hơn. Điều này góp phần kích thích hoạt động kinh tế nội địa, khuyến khích tinh thần kinh doanh và giảm sự phụ thuộc dài hạn vào viện trợ.
Tuy vậy, bà cũng thừa nhận stablecoin không phải là “liều thuốc vạn năng”. Các rủi ro liên quan đến quản lý, tuân thủ pháp lý, chống rửa tiền và ổn định tài chính vẫn là những thách thức lớn. Songwe kêu gọi các chính phủ châu Phi và tổ chức quốc tế xây dựng khung pháp lý cởi mở nhưng chặt chẽ, vừa bảo vệ người dùng, vừa không kìm hãm đổi mới.
Phát biểu của Vera Songwe tại Davos cho thấy một xu hướng rõ rệt: tương lai hỗ trợ phát triển có thể không còn phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ truyền thống, mà chuyển sang các công cụ tài chính số linh hoạt hơn như stablecoin. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, sự dịch chuyển này có thể trở thành chìa khóa giúp châu Phi tăng cường khả năng tự chủ tài chính và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế số toàn cầu.