Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Thuế Thu nhập cá nhân (sửa đổi) với một điểm nhấn quan trọng: áp dụng mức thuế 0,1% trên mỗi giao dịch chuyển nhượng tài sản số, bao gồm Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) và các loại tài sản mã hóa tương tự. Chính sách sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu bước đi mang tính lịch sử trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường tài sản số tại Việt Nam.
Theo nghị quyết vừa được thông qua, mức thuế 0,1% sẽ được tính trực tiếp trên giá trị giao dịch, áp dụng cho mọi hoạt động mua bán, hoán đổi hoặc chuyển nhượng tài sản số của cá nhân. Đây là mức thuế suất cố định, không phụ thuộc vào lợi nhuận hay thua lỗ của người nắm giữ, nhằm đơn giản hóa quá trình kê khai, minh bạch dòng tiền và phù hợp với thực tiễn của giao dịch trên blockchain.
Định nghĩa pháp lý mới về “tài sản số”
Luật Thuế TNCN sửa đổi cũng lần đầu tiên đưa ra một khung định nghĩa rõ ràng về “tài sản số”, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho các hoạt động kinh doanh và giao dịch số trong tương lai.
Theo luật:
- Tài sản số là dữ liệu số có thể được tạo ra, lưu trữ, chuyển giao hoặc xác thực trong môi trường điện tử.
- Bao gồm tài sản ảo và tài sản mã hóa như Bitcoin, Ethereum, token tiện ích, token ứng dụng…
- Không bao gồm chứng khoán, tiền pháp định, các sản phẩm tài chính hay tài sản tài chính truyền thống.
Định nghĩa này được đánh giá là tiến bộ, phù hợp với xu hướng quốc tế và giúp phân biệt rõ giữa crypto với chứng khoán hay các tài sản tài chính truyền thống, từ đó tránh chồng chéo giữa các cơ quan quản lý.
Chuẩn bị thí điểm sàn giao dịch tài sản số hợp pháp
Cùng với việc thông qua mức thuế mới, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng Đề án thí điểm sàn giao dịch tài sản dạng số. Đây được xem là bước đi mang tính đột phá, mở đường cho việc hình thành một thị trường tài sản số minh bạch, có kiểm soát, và hoạt động theo chuẩn quốc tế.
Sàn giao dịch thí điểm dự kiến sẽ:
- Cho phép niêm yết, giao dịch tài sản số được cấp phép
- Áp dụng quy chuẩn KYC, AML nghiêm ngặt
- Tích hợp hệ thống giám sát giao dịch theo thời gian thực
- Làm nền tảng để hình thành khung pháp lý đầy đủ cho thị trường crypto Việt Nam
Nếu được triển khai đúng hướng, Việt Nam có thể trở thành một trong những quốc gia châu Á đầu tiên sở hữu mô hình sàn giao dịch crypto hợp pháp do nhà nước quản lý.
Giao dịch ngoài sàn cấp phép có thể bị xử lý sau giai đoạn chuyển tiếp
Luật cũng lưu ý rằng các giao dịch tài sản số ngoài sàn giao dịch được cấp phép có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí xử lý hình sự, tùy theo mức độ vi phạm, sau khi giai đoạn chuyển tiếp kết thúc.
Mục đích là:
- Ngăn chặn rửa tiền, gian lận và thất thoát thuế
- Hạn chế rủi ro từ các hoạt động giao dịch tự phát, sàn chợ đen, hoặc mô hình đa cấp trá hình
- Hướng dòng giao dịch vào hệ thống minh bạch, có giám sát
Giai đoạn chuyển tiếp cho phép các cá nhân và tổ chức đang tham gia thị trường crypto chuẩn bị, thích nghi và đăng ký hoạt động đúng quy định mới.
Bước ngoặt lớn cho thị trường crypto Việt Nam
Việc ban hành thuế 0,1% và định nghĩa pháp lý chính thức cho tài sản số được nhiều chuyên gia đánh giá là “dấu mốc vàng”, đưa Việt Nam từ vùng xám pháp lý tiến dần đến hợp pháp hóa giao dịch crypto theo mô hình chuẩn quốc tế.
Chính sách mới được kỳ vọng sẽ:
- Thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực blockchain
- Thu hút doanh nghiệp công nghệ tài chính quốc tế
- Tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách
- Bảo vệ người dùng và giảm rủi ro lừa đảo
Từ ngày 1/7/2026, Việt Nam sẽ chính thức bước vào kỷ nguyên quản lý mới, nơi tài sản số được công nhận, giám sát và đánh thuế minh bạch – mở ra cơ hội mới cho cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp trong nền kinh tế số.